Amasya Göynücek Tarihi Yerleri ~ Tarihi ve Turistik Yerler

Amasya Göynücek Tarihi Yerleri


Amasya ilinin Güney – Batısında bulunan Göynücek, Doğu – Batı ve Kuzey –Güney istikametinde geçen tarihi ticaret   yollarının kesiştiği bir coğrafya üzerine kuruldur.

Göynücek ‘ te  ilk yerleşmeler mevcut bilgilerimiz hakkında Kalkolitik Çağa ( M.Ö. 5500 – 3000) kadar uzanmaktadır. Bu nedenle denilebilir ki  Göynücek ‘in tarihi de gerek Amasya  ve gerekse de Anadolu tarihi kadar eskidir; fakat bunu somut temellere oturta bilmek için, yolun bir Şekilde arkeolojik  kazılar ve bilimsel araştırmalar yapmak gerekecektir.



Göynücek  ilçesi sınırları içerisinde en eski yerleşmeler Kalkolitik döneme aittir. Ayvalıpınar höyünü bu dönem yerleşmelere en güzel örnektir. Yine M.Ö.  3000 – 2500 yılları arasına denk gelen Tunç Çağı yerleşmelerine örnek olarak  Gediksaray höyününü  örnek olarak verebiliriz.

Göynücek Orta Tunç çağında ( M.Ö. 2500 - 2000) Mezopotamya yazılı belgelerinde “ Hatti Ülkesi “  olarak bilinen Hitit uygarlığının sınırları içerisinde kalmıştır. Hititlerin kayıp Şehri “Hakmin “ in Göynücek sınırları içinde olduğu düşünülmektedir.M.Ö. 750 – 585 yılları arasında bölgede s?ras? ile Firig, Kimmer, ?skit, Med – Pers hakimiyeti göze çarpmaktadır. Bu dönem yerleşimlerine en güzel örnek Ilısu Kocaman Tepe höyüktür. Daha sonra bölge Helenistik dönemin izleri göze çarpmaktadır.

M.Ö. 301 de Pers–Pontus  hakimiyetine giren bölge M.Ö.47 yılında Göynücek’ in hemen yanı başında bulunan Zile yakınlarında Roma İmparatoru Caesar ( Sevzar ) komutasında yapılan Zela Savaşı ile  Roma egemenliğine girmiştir. Bu dönem yerleşimlerine en güzel örnek Gökçeli Kalesi ‘ dir. Roma’ nın ikiye ayrılmasından sonra Bizans yönetimine giren bölge daha sonra 11. Kılıçarslan ‘  ın 1175z de Amasya ‘ yı  fethiyle Selçuklu hakimiyetine; 1341 de Eretna Devleti, 1393 yılında da Osmanlı Devleti  yönetimine girmiştir.

Takriben 1650 yıllarında yerleşim merkezi olarak şu anki yerinde anılan adla kurulan  Göynücek; Osmanlı yerel resmi  Tahrir Defterlerinde 1800’ lü yıllarda Varay ( Gediksray ) nahiyesi aracılğıyla Mecidözü ilçesine dolayısıyla Amasya Sancağına başlandığı belirtilmektedir. Bir ara Ilısu  nahiyesine başlandıysa da 1922 de ilk kez ilçe vasfını kazanmaktır. 1926 yılında kaybettii bu vasfı nihayet 4 Mart1954tarih ve 6324 numaralı 1 Haziran 1954 tarihinde yürürlüğe giren kanunla Göynücek kazası olarakkurulmuştur.


Gökçeli Kalesi
İlçe merkezine 8 km uzaklıkta olan çekerekvadisi sarp kayalıklar üzerine kurulan kaleyi Romalıların komuta merkezi olarak kullanıldığı bilinmektedir. Kale girişi 98 basamaklı bir tünele sahiptir. Kalenin değişik kesimlerinde kayalara oyulmuş dehlizler mevcuttur.








Kapı Ağa ( Büyük Ağa) Medresesi

1488 yılında, Sultan II. Bayezid'in Kapı Ağası Hüseyin Ağa tarafından yaptırılmıştır. Ön Asya ve Selçuklu mezar anıtlarında görülen sekizgen yapı ilk defa bu medresede uygulanmıştır. Her kenarda üçer adet yer alan kubbeli odaların güney kenarında daha büyük ve yüksek bir kümbet ve örtülü mekâna yarım kubbelerin bağlanması ile meydana gelen "L" planlı bir dershane yapının esasını teşkil eder.
Puanlama:

0 yorum:

Yorum Gönder

Kayıtsız kullanıcılar anonim seçeneği ile yorum yapabilirler.Unutmayın yorumlarınız yönetici onayından geçecektir.